Sterrenkundevereniging
Mercurius Halle
METEORENDETECTIE
Meteoren – of “vallende sterren” in de volksmond – zijn kleine stofdeeltjes die met hoge snelheid door de ruimte vliegen. Wanneer zo’n deeltje onze atmosfeer binnenkomt, creëert het door botsingen met de luchtdeeltjes een kortstondig lichtverschijnel dat we zien als een meteoor. Dat korte lichtflitsje wordt in de volksmond een “vallende ster” genoemd. ​​​​​​​​​​​​
Afbeelding Volkssterrenwacht Mira.
Benieuwd hoe we meteoren “horen” vallen? De afbeelding hieronder toont de laatste vijf minuten van ons meteoor detectiesysteem. Rechts zie je het meest recente moment, links wat er tien minuten eerder gebeurde. De verticale as toont de frequentie van het signaal.
Op zo’n scherm verschijnt van alles, en elk patroon vertelt zijn eigen verhaal:
• Ruis – de zachte achtergrond waar we altijd doorheen moeten kijken
• Horizontale strepen – storingen van elektronische toestellen in en rond de sterrenwacht
• Gekromde lijnen – vliegtuigen die het radiosignaal weerkaatsen ; door hun beweging verandert de frequentie, een mooi voorbeeld van het Doppler‑effect;
• Lange verticale lijnen – bliksemflitsen van onweer in de ruime omgeving;​
• Brede verticale lijnen – activiteit van de zon;
• Korte, felle verticale streepjes – dát zijn de meteoren waar we naar op zoek zijn.
​
Zo kunnen we zelfs overdag of bij bewolkt weer meteoren detecteren, zonder ook maar één keer naar de hemel te kijken.
​
Hoe werkt onze detectiesysteem nu echt?
​
Om meteoren te kunnen “horen”, staat er bij AstroLAB IRIS in Ieper een klein radiobaken van de Vereniging voor Sterrenkunde. Dat zendertje – amper 50 watt – stuurt continu een signaal uit op 49 990 kHz (of 49,990 MHz).
Afbeelding AstroLAB IRIS.
Bij Mercurius Halle vangen we dat signaal op met een Yagi‑antenne die het signaal naar een Yaesu‑ontvanger stuurt. Die zet het radiosignaal om zodat het via de geluidskaart van een computer kan worden ingelezen en verwerkt.
Met de software SpecLab toveren we dat ruwe signaal om tot een grafiek op het scherm. Meestal zie je vooral veel ruis, maar precies daarin proberen we de interessante gebeurtenissen te vinden.
